TIRŞIKÇİ KAPİTALİZME HAYIR DİYEN TÜTÜN EMEKÇİLERİ TUTUKLANAMAZ


2002 yılında IMF ve AB ile yapılan anlaşmalar kapsamında çıkarılan Tütün Yasası sonucunda ülkemizde tütün üretimi yapan 550 bin aile ve beraberinde 30 bin tütün emekçisi üretimi terk etmek zorunda kalarak, çoğunluğu mevsimlik işçi olmak üzere farklı alanlara yönelmek durumunda kalmıştır. Özellikle  uluslararası sigara tekellerinin baskısıyla alınan bu karar sonrasında tütün piyasası sigara tekellerinin kontrolüne bırakıldığı gibi çiftçilerin geçimlik tütün üretimi yaparak satış yapmalarına dahi yasak getirilerek bir anlamda üretimi terk etmeye zorlanmışlardır.

2017 yılı Kasım ayında 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu’nda yapılan değişiklikle, yüzyıllardır başta Adıyaman olmak üzere Malatya, Mardin, Batman, Diyarbakır, Bitlis ve Muş illerinde lokal bölgelerde yetiştirilen ve tek başına içilebilir özellikte olan şark tipi kıyılmış sarmalık tütünün, Bakanlıktan Yetki Belgesi almayanlar tarafından ve/veya bandrolsüz olarak satışı yasaklanmış ve bu yasağa uymayanlara 3 yıldan 6 yıla kadar hapis cezası ile 20 bin güne kadar idari para cezası getirilmiştir. Yine aynı yasaya üreticilerin bir araya gelerek oluşturdukları kooperatifler vasıtasıyla ürünlerini pazarlayabilecekleri eklenmiştir. Ancak 2018, 2019 ve 2020 yıllarında yasanın uygulanması, kooperatif yönetmeliği çıkarılmadığından birer yıl ertelenmiş, 31 Aralık 2020 tarihinde ilgili yönetmeliğin Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından yayımlanması ile 1 Temmuz 2021 tarihinde yürürlüğü girmiştir.

Bakanlık tarafından yayımlanan kooperatif yönetmeliğinde yer alan koşulların yerine getirilememesi ve tesisleşmenin henüz tamamlanamadığı bir dönemde yasanın yürürlüğe girmesi, üreticiyi, önceden Yetki Belgesi alan şirketlere mahkum etmiş, şirketler ise yüksek vergi oranlarını gerekçe göstererek üreticiye ürün maliyetinin de çok altında fiyat teklifi vermekte ve hatta hiç teklif vermemeleri durumu sıklıkla görülmektedir. Durum böyle olunca il dışına gönderilen tütünlere sık sık kolluk kuvvetlerince el konulmakta nakliyeci ve satıcılara çok ağır para cezaları verilmektedir. Dolayısıyla ürününü satamayan üretici ağır mağduriyetler yaşamaktadır. Tüketiciler ise daha ekonomik olan yerli sarmalık kıyılmış tütüne ulaşamadıklarından çok uluslu küresel sigara tekellerinin ürünlerini tüketmek zorunda kalmaktadırlar.

Bu koşullar altında üreticiler tarafından yıllardır sürdürülen mücadeleler sonuç vermeyince yol kapatma eylemleri ile seslerini kamuoyuna duyurmaya çalışmaktadırlar. Çiftçi örgütü olduğunu iddia eden Ziraat Odaları ile yerel yöneticiler bu süreçte eylemcileri “provakatör” ve “başka amaçlara hizmet etmekle” suçlayıp siyasi iradenin ve küresel sigara tekellerinin yanında saf tutmuşlardır. Talepler yasanın tamamen kaldırılması veya en azından 1 yıl daha ertelenmesi konularında yoğunlaşmaktadır. Yapılan eylemlerin ertesinde tütün üreticileri evleri basılarak gözaltına alınmış ve tutuklanmışlardır.

Şark tipi tek başına içilebilir sarmalık kıyılmış tütün üreten çiftçilerin profiline baktığımızda; daha çok dağlık alanlarda tarım arazisinin kıt olduğu ortalama arazi varlığının 2-3 dekar olduğu, emek yoğun bir üretim şeklinin yapıldığı ve aile geçiminin sağlanmasına ancak yetebilen bir miktarın üretilebildiği görülmektedir. Mevcut arazi varlıkları dikkate alındığında söz konusu üreticilerin tütün harici başka bir ürün ile geçinemeyecekleri aşikardır.

Yasanın bu şekliyle yürürlüğe girmesi ve uygulanması; birçok üreticinin üretimden kopmasına, söz konusu bölgelerden kentlere yeni bir iç göç dalgasının başlamasına, istihdamın azalmasına ve daha ekonomik olan tütüne ulaşamayan dar gelirli tüketicilerin oluşturduğu pazarın büyük küresel sigara tekellerine kalması kaçınılmazdır.

Tarım Orkam-Sen olarak emekten ve üretmekten yana olan tüm kurum ve kuruluşların çok uluslu sigara tekellerine karşı tütün emekçilerinin bu haklı ekmek kavgalarının yanında yer almaları ve bu mücadeleye destek vermeleri son derece önemlidir.

TARIM ORKAM-SEN

MERKEZ YÖNETİM KURULU

Facebook'ta Paylaş

Adakale Sokak, Ada apt. No: 8/7 Yenişehir – ANKARA
Telefon : 0312 430 5811 - Faks : 0312 430 1563
Tüm Hakları Saklıdır © 2014 Tarım Orkam Sen | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Yazılım: Hatırnaz Yazılım