24 Eylül 2017 tarihinde Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığında yapılan “Genişletilmiş Bakanlık Koordinasyon Toplantısında” Sn. Bakan Ahmet Eşref Fakıbaba’nın veteriner sağlık hizmetinde görev yapan personelin aşılama ve küpeleme çalışmalarındaki uygulama ücretlerini kimi doktorların usulsüzce aldıkları “bıçak parasına” benzeterek, yapılan bu ödemelerin kaldırılacağına dair sözleri basına yansımıştır.
Öncelikle hatırlatmakta fayda vardır ki, görevli personelin aldığı bu el emeği ücretin yasal dayanağı olan 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununun 14 üncü maddesinin 3. Fıkrasında, “Veteriner biyolojik ürünleri, veteriner hekim veya yardımcı sağlık personeli tarafından uygulanır. Bakanlığın programlı veya projeli çalışmaları için uygulayıcılara, hayvan sahipleri tarafından Bakanlıkça belirlenen uygulama ücreti ödenir.” denilmektedir. Yine aynı kanun maddesine dayanılarak hazırlanan Hayvanların Tanımlanması ile Veteriner Biyolojik Ürünlerin Uygulanma Ücretleri Yönetmeliğinin 6. Maddesinin üçüncü fırkasında, “Hayvanların tanımlanma ile veteriner biyolojik ürün uygulama ücretleri uygulamayı yapana aittir” denilmektedir.
Kanun ve yönetmelikle düzenlenmiş böylesi bir hakkın basına yansıdığı şekli ile kaldırılacağının ilan edilmesi hukuki değildir.
Alınan ücretin “bıçak parasına” benzetilmesi de talihsiz ve rencide edicidir. Kaldı ki doktorlar ile veteriner hekimlerin mevcut durumdaki özlük ve mali hakları göz önüne alındığında bu benzetmenin ne kadar haksız olduğu bir kez daha görülecektir. Ayrıca "bıçak parası" deyimi, kamuoyunda haksız ve yüksek ücretler alındığı izlenimi oluşturmaktadır, oysa ki aşılamalarda alınan ücretler küçükbaş hayvan başına 0,25 TL, büyükbaş hayvanlarda ise 0,75 TL dir. Haberin kamuyouna bu şekilde yansıtılması veterinerlik çalışanlarınca haklı olarak büyük bir hayal kırıklığı ve tepki yaratmıştır.
Kamuoyu ile paylaşılan ancak henüz bir düzeltmenin yapılmadığı bu açıklama, personel açısından büyük bir motivasyon düşüklüğüne neden olmuştur. Bazı il Müdürlüklerinin de durumdan vazife çıkararak personeline artık el emeğinin alınmayacağı konusunda tebligat yaptığı duyumlar arasındadır.
Sendikamız Tarım Orkam- Sen olarak, sahada çalışan Kamu Emekçilerinin çiftçi ile bu şekilde para ilişkisine girmesi ve “ayağa gelen tahsildar” muamelesi görmesinden duyduğumuz rahatsızlığı daha önce de dile getirmiş ve 4. Dönem TİS taleplerimizde de bu konuyu ele alarak “veterinerlik hizmetleri karşılığında alınan ücretler devlet bütçesinden karşılanmalıdır” talebinde bulunmuştuk. Ancak sorunu Bakanlığın ele alış biçiminde, çalışan personelin ödemelerinin kesileceği yönünde bir algı yaratılması sorunu çarpıtmak ve el emeği ücretinin gasp edilmesi anlamına gelecektir.
Bir yandan aşı ve küpeleme karşılığında alınan uygulama ücretinin kaldırılmasına dair açıklamalar yapılırken diğer yandan Döner Sermaye ücreti adı altında çiftçiden alınan küpe ve bazı aşı ücretleri şişirilmektedir. Aşıların ücretsiz uygulanacağı duyurulmuşken çiftçinin parasıyla alması gereken bazı aşı ücretlerinin tahsili de sorun yaratacak, personelin para almaya devam ettiği algısı oluşturacaktır.
Plansız, programsız ve rant politikalarıyla dışa bağımlı hale getirilen ülkemiz hayvan yetiştiriciliğinin geliştirilmesi ve yüksek et fiyatlarının düşürülmesi yönünde üreticinin desteklenmesi, sendikamızın defalarca uyarıda bulunduğu ve görüşlerini dile getirdiği konular arasındadır. Ancak popülist politikalarla ve kendi çalışanlarını mağdur ve rencide edecek şekilde sorunun ele alınması yeni hak kayıplarına neden olacaktır.
Personel yetersizliği, ekipman eksikliği ve bulaşıcı hastalık riskleri nedeniyle zor koşullarda verilmeye çalışılan veterinerlik hizmetleri kimi zaman mesai saatlerini de aşarak hatta hafta sonları çalışılarak verilmektedir. Personelin yetişemediği durumlarda ertelenmek zorunda kalınan işlerin, üreticiler tarafından “ücret alınmadığı için aşılamaya gelinmiyor” olarak algılanacağı ve şikayet mekanizmasına başvurulacağı da gerçektir.
Üretici ve çalışan arasındaki iş barışını da bozabilecek bu uygulamaya karşı Bakanlıkça bir açıklama yapılmalı ve çalışanların mağdur edilmeyeceği yönünde teminat verilmelidir!
Kaldırılmış olan Fiili hizmet zammı hakkı geri verilmelidir!
Mesai dışı çalışmaları fazla mesai ücreti ile tazmin edilmelidir!
Personel eksikliği nedeniyle veterinerlik çalışanlarının araç kullanma zorunda kalmaları sonlandırılmalıdır!
Çalışanların kendi karşıladıkları ekipmanlar ve koruyucu malzemeler devletçe karşılanmalıdır!
Zoonoz hastalıklara karşı 6 ayda bir ücretsiz chek-up hizmeti sağlanmalıdır!
Öncelikle yukarıda belirtmiş olduğumuz taleplerimiz başka olmak üzere işkolumuza ilişkin Toplu Sözleşme masasına taşıdığımız tüm taleplerimiz için Bakanlıkla tekrarda diploması yürüteceğimizi, tüm fiili ve meşru mücadele alanlarında da bu antidemokratik uygulamalara Mücadele edeceğimizi bir kere daha kamuoyu ve basın ile paylaşıyoruz. 27.07.2017
TARIM ORKAM-SEN
MERKEZ YÜRÜTME KURULU